Podobne wymiary i wygląd nie oznaczają, że dwie palety mają taką samą nośność, certyfikację czy możliwość wymiany. Europaletę wyróżnia określony standard wykonania, a różnice względem innych nośników mają praktyczne znaczenie w transporcie i magazynowaniu. Wyjaśniamy, jak rozpoznać ją po konstrukcji i oznaczeniach oraz co uwzględnić przy doborze palety do ładunku i sposobu użytkowania.
Czym jest paleta, a czym europaleta?
Paleta to platforma ładunkowa służąca do składowania i przemieszczania towarów. Europaleta jest rodzajem palety wytwarzanym według określonego standardu na licencji EPAL. Każda europaleta jest więc paletą, ale nie każda paleta jest europaletą.
Palety mogą być wykonane z drewna, tworzywa sztucznego lub metalu. Samo określenie „paleta” nie oznacza, że dany nośnik spełnia standard europalety.
Kluczowe różnice techniczne między europaletą a paletą standardową
Europaleta ma stałe wymiary nominalne 1200 × 800 × 144 mm, nośność dynamiczną od 1000 do 1500 kg i masę własną około 25 kg. Paleta zwykła nie musi odpowiadać tej specyfikacji – jej wymiary, nośność i masa mogą być inne.
Konstrukcja europalety i materiały użyte do jej produkcji podlegają wymogom certyfikacyjnym EPAL, natomiast parametry palet niestandardowych zależą od ich projektu. Dlatego nośności i masy europalety nie należy przypisywać każdej palecie.
Jakie normy, certyfikaty i oznaczenia wyróżniają europaletę?
Oryginalna europaleta podlega wymaganiom normy UNE-EN 13698-1 i kontroli jakości. Jej pochodzenie pozwalają zidentyfikować oznaczenia wypalone na drewnie: logo EPAL lub EUR w owalu na zewnętrznych klockach oraz numer licencji i rok produkcji na środkowym klocku. Wskazują one na licencjonowaną produkcję, ale samo logo nie zastępuje oceny stanu palety.
Symbol IPPC, zwany „kłoskiem”, wraz z oznaczeniem HT wskazuje, że drewno poddano obróbce termicznej zgodnej ze standardem fitosanitarnym ISPM 15. Oznaczenie to dotyczy drewna, a nie certyfikacji jakości palety, dlatego nie należy utożsamiać go ze znakami EPAL lub EUR.
Z czego zbudowana jest oryginalna europaleta EPAL?
Oryginalna europaleta EPAL składa się z 11 desek, 9 klocków z litego drewna lub kompozytu oraz 78 certyfikowanych gwoździ wbitych według stałego schematu. Deski tworzą powierzchnię pod ładunek i podstawę palety, a klocki zapewniają między nimi miejsce na widły wózka. Stały układ elementów i połączeń zapewnia trwałość mechaniczną konstrukcji.
Fazowane narożniki i dolne deski ułatwiają wprowadzanie wideł. Paleta jest czterowejściowa, więc wózek widłowy może podjąć ją z każdej strony. Wilgotność drewna użytego do jej produkcji nie może przekraczać 22%.
Jakie są rodzaje palet zwykłych i przemysłowych stosowanych w logistyce?
Poza europaletami w logistyce stosuje się nośniki dobierane do wymiarów ładunku, sposobu dystrybucji i wymagań branży. Paleta przemysłowa 1200 × 1000 mm, nazywana także „angielką” lub paletą ISO, jest używana m.in. w branży chemicznej, motoryzacyjnej i spożywczej. Sam wymiar nie oznacza braku certyfikacji – w tym formacie występuje również paleta EPAL 2.
- Palety jednorazowe są lżejszą i tańszą alternatywą przy jednorazowym transporcie bez wymiany nośników.
- Półpalety 800 × 600 mm to mniejszy format stosowany m.in. w sieciach handlowych.
- Palety z tworzyw sztucznych i aluminium stosuje się m.in. tam, gdzie obowiązują wysokie wymagania higieniczne.
Palety europodobne mogą przypominać europalety wymiarami i zastosowaniem, ale nie mają certyfikacji EPAL. Jeśli typowe formaty nie odpowiadają towarowi, można zastosować paletę zaprojektowaną pod konkretny ładunek.
Znaczenie różnic w transporcie, magazynowaniu i gospodarce paletowej
Wybór palety wpływa na przebieg procesów magazynowych, wykorzystanie przestrzeni w naczepie i możliwość wymiany nośnika w obiegu międzynarodowym. Przy wyborze należy uwzględnić:
- rodzaj, masę i wymiary ładunku,
- warunki przechowywania,
- sposób transportu.
W magazynach korzystających z automatycznych przenośników i regałów wysokiego składowania znaczenie ma standardowy wymiar europalety – 1200 × 800 mm, do którego dostosowuje się tę infrastrukturę. Sam format nie wystarcza jednak do pracy w automatyce: paleta powinna być również w odpowiednim stanie technicznym. Trzeba też sprawdzić jej zgodność z używanymi wózkami, przenośnikami i regałami.
Format palety wpływa na liczbę jednostek ładunkowych w pojeździe. W naczepie o długości 13,6 m mieści się 33 europalety albo maksymalnie 26 palet przemysłowych. Nie oznacza to, że europaleta zawsze pozwoli przewieźć więcej towaru: dopasowanie wymiarów palety do ładunku i dostępnej przestrzeni może poprawić jej wykorzystanie.
W obiegu międzynarodowym europalety mogą krążyć w otwartym systemie wymiany „paleta za paletę”. Odbiorca przekazuje wówczas nośnik w zamian za dostarczony, dzięki czemu paleta pozostaje w użyciu zamiast trafiać do utylizacji po dostawie. Do wymiany nadaje się jednak tylko paleta, której stan pozwala na dalsze użytkowanie – sam właściwy format nie wystarcza.
FAQ – Najczęstsze pytania o europalety i palety standardowe
Ile waży europaleta, a ile paleta jednorazowa?
Oryginalna europaleta waży około 25 kg, a zwykła paleta jednorazowa – zazwyczaj od 10 do 18 kg.
Jak dobrać nośność palety?
Musi być wyższa niż rzeczywista masa całego ładunku. Trzeba też uwzględnić rozmieszczenie ciężaru – ładunek skupiony w jednym miejscu może obciążać paletę inaczej niż równomiernie rozłożony.
Czy paletę z surowego drewna można wykorzystać do eksportu?
Tak, ale w transporcie międzynarodowym może ona wymagać obróbki i oznaczenia fitosanitarnego zgodnego z ISPM 15. Przed wysyłką należy sprawdzić wymagania kraju docelowego i trasy przewozu.
Czy tańsza paleta zawsze oznacza niższy koszt?
Nie. Przy porównywaniu kosztów warto uwzględnić nie tylko cenę zakupu, lecz także okres użytkowania oraz wydatki na czyszczenie, naprawy, przechowywanie i ewentualną wymianę.


